Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Hợp với lẽ phải, hợp với lý lẽ: Chỉ điều gì đó có cơ sở, có lập luận đúng đắn, phù hợp với logic và sự công bằng thông thường.
   • Hợp với tình hình thực tế: Chỉ điều gì đó phù hợp, thích đáng với hoàn cảnh, điều kiện cụ thể.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Lập luận của anh ấy rất hữu lý và thuyết phục.
  • Việc điều chỉnh kế hoạch là hoàn toàn hữu lý trong tình hình hiện tại.
  • Một quyết định hữu lý cần dựa trên các bằng chứng và phân tích khách quan.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Có tính hữu lý": Nhấn mạnh đặc tính hợp lý, có căn cứ của một vấn đề.
  • Đề xuất của nhóm có tính hữu lý cao, nên được xem xét kỹ lưỡng.
• "Xét thấy hữu lý": Cụm từ thường dùng trong văn bản hành chính, pháp lý để chỉ việc công nhận một yêu cầu hay đề nghị là hợp lý.
  • Tòa án xét thấy yêu cầu bồi thường của nguyên đơn là hữu lý.

Biến thể và từ gần giống

• Hợp lý (tính từ): Có nghĩa tương tự, chỉ sự phù hợp với lẽ phải, với quy luật khách quan. Đây là từ thuần Việt phổ biến hơn.
  • Giá cả sản phẩm này rất hợp lý.
• Phi lý (tính từ): Trái ngược với "hữu lý", chỉ điều vô lý, không hợp lẽ phải.
  • Những yêu sách của họ hoàn toàn phi lý.

Từ đồng nghĩa

• Hợp lẽ: Hợp với lẽ thường, lẽ phải.
• Chính đáng: Đúng đắn, hợp với đạo lý và lẽ công bằng.
• Có căn cứ: Có cơ sở, có lý do xác đáng.

Từ trái nghĩa

• Vô lý: Không có lý lẽ, không hợp lẽ phải.
• Phi lý: (Như đã nêu ở trên).
• Không đáng: Không có giá trị, không thỏa đáng.

Thành ngữ liên quan

• "Lời nói hữu lý, ý kiến hữu tình": Thành ngữ ca ngợi những lời nói vừa hợp lý lẽ, vừa chan chứa tình cảm, dễ lay động lòng người.
  • Nhờ những lời hữu lý hữu tình, ông ấy đã hòa giải thành công mâu thuẫn trong gia đình.

1. Hợp với lẽ phải, hợp với tình hình: Lời nói hữu lý.